آموزش رایگان تئوری موسیقی – درس اول : مشخصه های صدا

مشخصه های صدا

صدا (صوت) در نتیجه ی ارتعاش یک جسم تولید می شود و در محیط مادی مانند هوا یا آب به صورت موج انتشار می یابد و به گوش ما می رسد . این حرکت موجی دارای چند مشخصه است :

۱ . بسامد (فرکانس) : به تعداد حرکت نوسانی در واحدی از زمان بسامد می گویند . اگر واحد زمان را یک ثانیه در نظر بگیریم، تعداد بسامد با واحد هرتز (Hz) مشخص می شود . (هر حرکت کامل نوسانی تناوب نامیده می شود)

هر چقدر فرکانس صدا بیشتر باشد صدای حاصل زیر تر (بالاتر) و هر چقدر فرکانس آن کمتر باشد صدای حاصل بم تر (پایین تر) است . گوش انسان قادر است صداهایی با محدوده فرکانسی بالاتر از 20Hz و پایین تر 20000Hz را بشنود .

۲ . طول موج : جسم مرتعش هر تناوب کامل را در مدت زمانی مشخص انجام می دهد . از آن جا که اندازه گیری این زمان کوتاه عملا بسیار دشوار است، معمولا واحد زمان ارتعاش را روی یک نوار که با سرعت یکنواخت و دقیقا حساب شده از کنار جسم می گذرد (به طوری که جسم اثر حرکت خود را روی نوار میگذارد) به واحد طول محاسبه می کنند . از این آزمایش چنین شکلی به دست خواهد آمد : (شکل ۱)

(شکل ۱)

طول موج را با واحد متر (m) اندازه گیری می کنند . طول موج هر چه کوتاه تر باشد صدای حاصل زیر تر (بالاتر) و هر چه بلند تر باشد صدای حاصل بم تر (پایین تر) است .

۳ . دامنه : به فاصله ای که موج از نقطه ی تعادل خود در وسط تا نقطه ی اوج خود (یا پایین ترین نقطه) طی می کند دامنه می گویند . (شکل ۱)

تاثیر دامنه روی شدت یا ضعف صدای حاصل است، هرچه دامنه ی صدا بیشتر باشد، صوت شدید تر و هر چه دامنه ی آن کمتر باشد صدا ضعیف تر است.

۴ . شیوش (طنین) : مشخصه ی دیگری نیز در صدا هست که به آن شیوش (طنین یا رنگ صدا) میگویند . شیوش در صدای انسان حتی زمانی که حرف می زند نیز قابل تشخیص است . به همین دلیل ما می توانیم صدای اقوام و آشنایان خود را حتی در حالتی که آن ها را نمی بینیم به آسانی از یکدیگر تشخیص دهیم .

منحنی شکل ۲، سه صدای برابر را ، یکی سیگنال بدون شیوش (سینوسی ، صدای خالص) ، یکی با ویولن و دیگری که با پیانو اجرا شده (هر سه منحنی با فرکانس دقیقا برابر هستند)  است را نشان می دهد .

(شکل ۲)

منبع : تئوری بنیادی موسیقی نوشته ی پرویز منصوری

با نظر دادن، ما را در ادامه ی این راه یاری کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *