آموزش رایگان تئوری موسیقی – درس هفتم : فاصله

فاصله

میان هر دو نت فاصله ای موجود است. روشن است که این دو نت، از نظر زیر و بمی، هر چه از یک دیگر دور تر باشند، فاصله ی میانشان نیز بیشتر است. بنابر این، فاصله در موسیقی عبارت است از مسافت میان هر دو نت موسیقی.

اندازه گیری فاصله : برای اندازه گیری فاصله ی میان دو نت لازم است که همه ی نت های تشکیل دهنده ی آن شمرده شوند و عدد حاصل به صورت ترتیبی بیان گردد. مثلا فاصله ی میان دو نت «دو» و «ر» دوم است، زیرا این فاصله از دو نت تشکیل شده، و فاصله ی میان دو نت «دو» و «سل»، پنجم (دو،ر،می،فا،سل) است. در آینده روش دقیق تری را برای اندازه گیری بیان خواهیم کرد.

فاصله ی ساده و ترکیبی : هر گاه فاصله ی دو نت از مرز یک اکتاو (۸) تجاوز نکند، این فاصله را «ساده» گویند؛ و اگر فاصله ی دو نت بیرون از مرز اکتاو باشد، آن را فاصله ی «ترکیبی» می نامند.

برای تبدیل یک فاصله ی ترکیبی به فاصله ی ساده کافی است که از فاصله ی ترکیبی، عدد ۷ را کسر کنیم تا عددی میان ۱ و ۸ به دست آید.

پرده و نیم پرده : می دانیم که اگر نت ها را پی در پی بنویسیم، فاصله ی هر دو نت دنبال هم، همواره دوم است؛ فاصله های دوم همیشه با هم برابر نیستند و برخی از آن ها به فاصله ی «یک پرده ای»، و بعضی دیگر به فاصله ی «نیم پرده ای» از هم قرار گرفته اند. فاصله های دوم یک پرده ای را «دوم بزرگ» و فاصله های دوم نیم پرده ای را «دوم کوچک» می نامند. (شکل ۱)

(شکل ۱)

با مشاهده دقیق شکل ۱ دیده می شود که در توالی نت ها، فاصله های «دوم کوچک» همواره میان نت های «می و فا» و «سی و دو»، و فاصله های «دوم بزرگ» همیشه میان بقیه ی نت ها قرار گرفته اند.

در تئوری موسیقی غرب فرض بر این است که هر فاصله ی دوم بزرگ می تواند به دو فاصله ی نیم پرده ای تقسیم شود.

منبع : تئوری بنیادی موسیقی نوشته ی پرویز منصوری

با نظر دادن، ما را در ادامه ی این راه یاری کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *