آموزش رایگان تئوری موسیقی – درس پنجم : نشانه های اولیه خط موسیقی (۲)

نشانه های اولیه ی خط موسیقی (بخش دوم)

۵ . شکل نت ها : در خط موسیقی، نشانه ای که به یاری آن دیرند یا ارزش زمانی صداها مشخص می شود، در شکل نت نمودار می گردد. روشن است که هر شکل نت می تواند در هر جای حامل قرار گیرد. در واقع دیرند هر صوت موسیقی ربطی به نواک آن ندارد.

نت های موسیقی می توانند به هفت شکل (یا کمی بیشتر) ظاهر شوند. در جدول پایین شکل های هفتگانه و دیرند آن ها نسبت به یکدیگر نشان داده شده است : (شکل ۱)

(شکل ۱)

هر گاه شکل های چنگ، دولاچنگ و نت هایی که دارای چنگک هستند، در جایی از قطعه ی موسیقی بیش از یکی و پی در پی آمده باشند، می توان آن ها را به صورت گروهی نوشت. (شکل ۲)

(شکل ۲)

باید گفت که معمولا هر گاه جای نت (یا جای سر نت) پایین تر از خط سوم حامل باشد، دمش رو به بالا، و چنانچه سر نت در نیمه ی بالای حامل نوشته شود، دم آن به پایین کشیده می شود. (شکل ۳)

(شکل ۳)

۶ . نقطه و نقش آن : هر گاه سمت راست نت نقطه ای گذاشته شود، نصف بر دیرند آن نت می افزاید (شکل ۴)، مثلا گرد نقطه دار برابر سه سفید است.

(شکل ۴)

اگر سمت راست شکل نت دو نقطه بگذاریم، نقطه ی اول (نزدیک تر به نت) طبق قانون، نیم برابر به ارزش نت می افزاید و نقطه ی دوم نیم برابر ارزش نقطه ی اول (یا ۱/۴ نت اصلی) را در مجموع افزایش می دهد.

۷ . خط اتحاد و خط اتصال : اگر بر روی دو نت هم صدا، یا بیشتر ، خطی منحنی قرار گیرد به آن خط اتحاد می گوییم و ارزش های نت ها با هم جمع می شوند. (شکل ۵)

(شکل ۵)

خط اتصال، نشانه ای هم شکل خط اتحاد است، با این تفاوت که نت های غیر هم صدا (یا هم صدا و غیر هم صدا) را در بر می گیرد. نقش این نشانه به طور کلی این است که نت های در برگرفته شده، اجرایی به هم پیوسته داشته باشند.این نت ها اگر برای آواز نوشته شده باشند، سراینده آن ها را با یک نفس، و اگر برای ساز های زهی نوشته شده باشند، نوازنده آن ها را بدون تغییر جهت آرشه و بی توقف اجرا می کند.

۸ . سکوت : در طی یک اجرا گاه لازم می شود که موسیقی لحظه ای ساکت شود و به گفته ی دیگر، در آن لحظه (مثلا به اندازه ی دیرند یک گرد) سکوت بر قرار شود. نشانه های سکوت، عینا مانند نت ها، دارای شکل ها و ارزش های گوناگون هستند، و به گفته ی روشن تر، برابر هر شکل نت (با دیرند ویژه ی خود) نشانه ی سکوتی وجود دارد. (شکل ۶)

(شکل ۶)

سکوت ها نیز مانند نت ها می توانند نقطه دار باشند. نقطه در سکوت دقیقا همان نقشی را دارد که در بحث «نقطه و نقش آن» دیدیم.

منبع : تئوری بنیادی موسیقی نوشته ی پرویز منصوری

با نظر دادن، ما را در ادامه ی این راه یاری کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *