آموزش رایگان تئوری موسیقی – درس چهارم : نشانه های اولیه خط موسیقی (۱)

نشانه های اولیه ی خط موسیقی (بخش اول)

۱ . نام نت ها : برای همه ی صداهای موسیقایی، از بم ترین تا زیر ترین آن ها، فقط هفت نام وجود دارد. این نام های هفتگانه در برخی کشورهای غربی با کلمات تک هجایی، و در برخی به صورت الفبایی به شرح زیر تلفظ می شوند: (از چپ به راست)

نام گذاری هجایی :

    Do   Re    Mi     Fa    Sol    L     Si

سی    لا    سل    فا    می    ر    دو

نام گذاری الفبایی :

   C     D      E      F      G      A      B

وسعت صداهای اصلی موسیقی، یعنی پهنه ای از بم ترین تا زیر ترین اصوات، متجاوز از ۶۰ صوت را در بر می گیرد، در حالی که نت ها فقط هفت نام دارند. در واقع در این پهنه ی گسترده، پس از هفتمین نت، نام آن ها از آغاز تکرار می شود. به فاصله ی دو نت همنام «اکتاو» می گویند.

(شکل ۱)

۲ . حامل : برای آن که نت های موسیقی را بتوان به خط موسیقی نوشت، خطوطی به کار برده می شود که حامل نام دارد. حامل در ساده ترین و معمول ترین کاربرد خود عبارت است از پنج خط موازی با فاصله های مساوی. حامل پنج خطی دارای یازده محل برای جا دادن نت های موسیقی است. (شکل ۲)

(شکل ۲)

۳ . کلید : کلید برای شناختن نام نت ها بر روی حامل به کار برده می شود. در شکل ۳، کلید «سل» روی خط دوم قرار گرفته است و نام «سل» را به خط دوم داده است.

(شکل ۳)

علاوه بر کلید «سل» که همیشه بر روی خط دوم قرار می گیرد، در موسیقی دو کلید دیگر نیز، به نام کلید «فا» و کلید «دو» به کار می رود. این کلید ها نیز بر روی هر خط حامل که واقع شوند، نام خود را به همان خط و نت روی آن می دهند. (شکل ۴)

(شکل ۴)

کلید های «فا» و «دو»، بر خلاف کلید «سل»، در بیش از یک محل روی حامل قرار می گیرند که در درس های آینده توضیح خواهیم داد.

۴ . خط های تکمیلی یا اضافه : گفته شد که روی حامل تنها یازده نت می تواند جای بگیرد که البته نسبت به تعداد کل نت های موسیقی (بیش از ۶۰) رقم بسیار ناچیزی است. برای رفع این کمبود، در زیر و بالای حامل، هر جا و هر زمان که نیاز باشد، خط هایی کوتاه به طور موقت می گذارند و به یاری آن ها بر کاربرد حامل و وسعت نت نویسی روی آن می افزایند. (شکل ۵)

(شکل ۵)

منبع : تئوری بنیادی موسیقی نوشته ی پرویز منصوری

با نظر دادن، ما را در ادامه ی این راه یاری کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *